O zdrowotnych zaletach ziołowych mieszanek 0
O zdrowotnych zaletach ziołowych mieszanek.

Słów kilka o historii ziołolecznictwa...

Czy zadajemy sobie czasem pytanie, skąd się wzięła współczesna medycyna? Historia leczenia to właściwie historia ludzkości. Od zarania dziejów człowiek musiał się uczyć, jak przetrwać w pięknym i różnorodnym, ale czasem niezbyt sprzyjającym mu świecie. Nie miał innego wyjścia, musiał podpatrywać naturę i korzystać z jej dobrodziejstw. Była to zapewne nauka pełna błędów i porażek, ale także i sukcesów, bo w końcu przetrwaliśmy jako gatunek. 

Ziołolecznictwo powstało właśnie na bazie obserwacji działania roślin. Poszukując roślin jadalnych, człowiek natrafiał również  na takie, które co prawda do jedzenia się nie nadawały, ale wykazywały szereg innych właściwości. Na przykład uśmierzały ból, łagodziły i przyspieszały gojenie się ran, działały przeczyszczająco czy wręcz odwrotnie - niwelowały biegunki. Czasami to zwierzęta podpowiadały ludziom sposób działania, gdy w chorobie szukały określonej rośliny przynoszącej im ulgę.

Przez wieki kształtowała się nauka gromadząca wiedzę czerpaną z wielu tradycji. Pierwsze wiadomości o starożytnym lecznictwie można znaleźć w dokumentach historycznych z Babilonii i Asyrii z okresu 2000 lat przed naszą erą. Kolebką wiedzy lekarskiej był jednak Egipt. Wiele interesujących opisów odkryto dzięki napisom i rysunkom zachowanym na budowlach, a także odnalezionych na papirusach.

Część tej wiedzy przekazali współczesnym ludziom Grecy i Rzymianie, rozwijając i wzbogacając nauki medyczne. Dziś korzystamy także z doświadczenia indyjskiej Ajurwedy, tradycyjnej medycyny chińskiej, medycyny japońskiej i tybetańskiej oraz medycyny indiańskich plemion, a także zapisów europejskiej medycyny klasztornej.

Ziołolecznictwo a współczesna medycyna

Ten ogromny zbiór doświadczeń ludzkości jest teraz analizowany naukowo. W epoce renesansu  nastąpiła pewna zmiana spowodowana ukazaniem się prac Paracelsusa. Uważał on bowiem, że należy w roślinie poszukiwać jej "quinta essentia", czyli "istoty leczniczej" - a więc głównej substancji chemicznej, która odpowiada za efekt leczniczy. Stało to w opozycji do Galena - jednego z najwybitniejszych lekarzy starożytności, który uważał zioła za zespół synergicznie działających związków chemicznych i postulował stosowanie wyciągów z całej rośliny. Surowce zielarskie uszeregował według ich głównego działania. 

Wpływ Paracelsusa widać w dzisiejszym podejściu naukowym do leku ziołowego. Współcześnie bada się konkretny skład chemiczny rośliny i rozpracowuje najsilniej działające w niej substancje, przeprowadzając badania kliniczne w określonych jednostkach chorobowych. Jednakże dzisiejsza medycyna ma także skłonność do upraszczania i izolowania substancji oraz  przekształcania ich chemicznie w celu tworzenia standaryzowanych leków. 

Lecznicza moc ziół tkwi we współdziałaniu wszystkich składników aktywnych zawartych w roślinach

Każda roślina to bogactwo wielu składników aktywnych - zawiera szereg substancji chemicznych, występujących w różnych stężeniach. Jedne z nich są słabsze, inne mocniejsze, a niektóre wydają się na pierwszy rzut oka całkowicie obojętne.

Oprócz substancji najsilniejszej, tej o głównym działaniu, w roślinach znajdziemy między innymi: związki tłuszczowe, białkowe, cukrowe, sole mineralne, kwasy organiczne i nieorganiczne, barwniki, witaminy, żywice, śluzy, pektyny, saponiny oraz garbniki. 

Niepowodzenia w niektórych badaniach nad wyizolowaną z zioła najsilniejszą substancją działającą farmakologicznie często wynikają z faktu, że pomija się w nich współdziałanie wszystkich substancji obecnych w roślinie. To całość składu zioła sprawia bowiem, że jest ono zarówno silniejsze, jak i często bardziej bezpieczne w zastosowaniu. Jedne związki potrafią bowiem uzupełniać, wzmacniać lub ochraniać i przedłużać działanie innych. Często też nie chodzi nam tylko o tę substancję, która działa silnie w jednym kierunku, ale także o te łagodniejsze, które wzmacniają organizm, działają odżywczo, regulująco i tonizująco, a także wzmacniają odporność i regenerują.  

Sztandarowym przykładem jest bardzo silne wzmocnienie działania witaminy C w obecności flawonoidów zawartych w roślinie. Stanowią czynnik ochronny dla tej witaminy, ponieważ hamują oksydazę askorbinianową - zapobiegają utlenieniu witaminy C. 

Tradycyjne leki ziołowe są więc dużo bardziej wartościowe niż oczyszczone substancje wyizolowane z rośliny. Choć oczywiście często w wyciągu z całego zioła przydaje się tak zwana standaryzacja - określenie stężenia znanej substancji czynnej. Nie zawsze jest ona konieczna, jednak istnieją zioła, w których zawartość procentowa substancji czynnych bardzo się różni, chociażby w zależności od nasłonecznienia, nawodnienia czy składu gleby. Przeprowadzając takie badania, odróżnimy mniej wartościowy surowiec od surowca dobrej jakości.

Mieszanki ziołowe - jaką siłę mają zioła stosowane zespołowo? 

Ta sama idea - współdziałania i wzajemnego uzupełniania się - przyświeca tworzeniu mieszanek ziołowych. “Najlepsze efekty lecznicze uzyskuje się przez całe zespoły ziół o dokładnie opracowanym kompleksowym działaniu poszczególnych składników. Działanie takiego zespołu, nazywanego “modelem farmakologicznym” jest sumą działania ciał czynnych wszystkich składników oraz substancji towarzyszących, czyli tzw. koefektorów.” - czytamy w książce I. Andrzeja Klimuszko ,,Wróćmy do ziół leczniczych".

Skupmy na moment naszą uwagę na kwestii ludzkiego zdrowia i choroby. Chorobę możemy zdefiniować, jako stan nierównowagi w organizmie, który wymaga nieco szerszego, holistycznego podejścia. Takie holistyczne spojrzenie na chorobę polega na tym, że nie koncentrujemy się tylko na jednym, widocznym objawie. Nie staramy się go w usunąć wyłącznie w sposób izolowany, stosując jedno mocne zioło czy lek syntetyczny. Zamiast tego postrzegamy organizm człowieka całościowo i dostrzegamy wszystkie oddziałujące na niego czynniki. 

Zioła stosowane zespołowo, oczywiście, jeśli tylko mieszanka jest dobrze skomponowana, zadziałają kompleksowo, przywracając równowagę całego ustroju.

Receptury mieszanek ziołowych powstawały przez wieki i z tych wieloletnich doświadczeń korzystać możemy na szczęście po dzień dzisiejszy. Zasadność stosowania niektórych tradycyjnych połączeń ziołowych potwierdzają także współczesne badania. Dla przykładu jedno z badań klinicznych pokazało, że połączenie mniejszych dawek ekstraktów z szyszek chmielu i korzenia waleriany było równorzędne w działaniu w porównaniu z zastosowaniem dużo większej dawki pojedynczego ekstraktu z korzenia waleriany.

Ziołolecznictwo w Polsce ma bogatą historię i tradycję

Również w Polsce mieliśmy wielu wybitnych zielarzy, o których dorobku nie sposób nie wspomnieć. Do najstarszych opisów ziół leczniczych należy "Herbarz polski" Marcina z Urzędowa z XVI wieku oraz "Zielnik" Szymona Syreńskiego, opublikowany w 1613 roku w Krakowie. Inne, ważne dla polskiego ziołolecznictwa nazwiska to Jan Krzysztof Kluk (1739-1796) , kanonik z Ciechanowca, który napisał "Dykcjonarz roślinny" oraz Napoleon Ignacy Rafał Czerwiakowski (1808-1882) -  profesor UJ, którego "Botanika lekarska do wykładów oraz dla użycia lekarzom i aptekarzom" była niezwykle wartościowym podręcznikiem ziołolecznictwa.

 Wiek dwudziesty natomiast, pomimo rozkwitu rynku leków chemicznych, przyniósł wiele innych prac w tej dziedzinie. Największym i najbardziej szczegółowym wydawnictwem polskim jest "Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy", który opracował zespół pod redakcją doc. dr. hab. farm. Aleksandra Ożarowskiego.

Skuteczne mieszanki ziołowe na wiele schorzeń zaproponował również franciszkanin Czesław Andrzej Klimuszko (1895-1980), który napisał między innymi książkę "Wróćmy do ziół leczniczych". Warto więc korzystać z doświadczeń wielu pokoleń  i pod okiem fachowca spróbować zastosować zioła zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu oraz łagodzeniu chorób przewlekłych.

 

Komentarze do wpisu (0)

Nowości
Olejek eteryczny lawendowy
Olejek eteryczny lawendowy
46,00 zł
szt.
Hydrolat lawendowy
Hydrolat lawendowy
24,90 zł
szt.
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium