Cholecystektomia to zabieg polegający na usunięciu pęcherzyka żółciowego. Pacjenci bardzo często się zastanawiają, jak wpłynie to na ich dalsze życie, a przede wszystkim, w jakim stopniu zmieni to pracę przewodu pokarmowego. Zastanawiają się, co i jak wolno im jeść. Często też padają pytania, jakimi ziołami wolno im się wspomagać, jeśli wystąpią u nich dolegliwości trawienne. W artykule postaramy się przybliżyć temat i odpowiedzieć na najbardziej nurtujące pytania.

Rola pęcherzyka żółciowego

W naszej wątrobie powstaje żółć będąca przede wszystkim sokiem trawiennym. Jednocześnie jest to też płyn, za którego pomocą częściowo wydalane są z organizmu zbędne produkty przemiany materii. Zanim żółć dostanie się drogami żółciowymi do jelita, magazynowana jest w specjalnym zbiorniczku zwanym pęcherzykiem żółciowym. 

Wątroba produkuje tej żółci dosyć sporo – jak podają różne źródła, może jej być między 600 ml a 1,5 l na dzień. Jednak, gdy przebywa ona w pęcherzyku, ulega zagęszczeniu (nawet 20-krotnie), bo ściany pęcherzyka są przepuszczalne dla wody i zawartych w niej soli mineralnych. Tak zagęszczona żółć zyskuje większą moc trawienną.

Powstawanie kamieni w pęcherzyku żółciowym

W składzie żółci znajdziemy między innymi wodę, kwasy żółciowe i ich sole, bilirubinę, cholesterol, lecytynę, sole sodu, potasu, chloru, wapnia i wodorowęglany. To głównie z cholesterolu, barwników żółciowych, białek i minerałów (najczęściej wapnia) mogą utworzyć się w niej twarde struktury zwane kamieniami żółciowymi. Będzie temu sprzyjał przede wszystkim nieprawidłowy skład żółci, np. przewaga jonów powstająca przez zbytnie zagęszczenie tego płynu. Czasem taka krystalizacja może zostać zapoczątkowana przez infekcję czy stan zapalny. Złogi mogą się też czasem znajdować w drogach żółciowych.

Na co dzień warto więc dbać o taki dobór posiłków, który spowoduje regularny wyrzut soku żółciowego z pęcherzyka, czyli o dobre tłuszcze i białka oraz nawodnienie. Zmniejszy to zagęszczenie żółci.

Usunięcie pęcherzyka żółciowego

Bardzo często obecność kamieni w pęcherzyku nie daje żadnych objawów i stwierdza się je przypadkowo, np. wykonując badanie USG jamy brzusznej. Nie zaleca się wtedy żadnego leczenia, tylko zdrową dietę i zdrowy styl życia oraz obserwację.

Jeśli jednak kamień żółciowy częściowo lub całkowicie zamknie przewód pęcherzykowy, może się pojawić kolka żółciowa. Charakterystycznymi jej objawami są:

• silny, nagły ból brzucha (nad pępkiem bądź pod prawym żebrem) czasem promieniujący do prawego barku;
• nudności;
• wymioty.

Takie uniemożliwienie odpływu żółci może spowodować także ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego. Ponadto jeśli złogi zablokują drogi żółciowe znajdujące się poza pęcherzykiem, może dojść do żółtaczki mechanicznej bądź ostrego zapalenia trzustki.

Dopiero silne i częste objawy bólowe oraz takie powikłania jak ostre i przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego, kamica przewodów żółciowych i następcze ostre zapalenie trzustki oraz polipy lub inne zmiany na pęcherzyku żółciowym skłaniają lekarzy do interwencji chirurgicznej i przeprowadzenia cholecystektomii (operacyjnego usunięcia pęcherzyka żółciowego) metodą laparoskopową (obecnie złoty standard) lub tradycyjną.

Cholecystektomia a układ trawienny: co się zmienia po usunięciu pęcherzyka żółciowego?

Po cholecystektomii sok żółciowy nie ma gdzie się zagęszczać, stąd zmienia się skład żółci wydzielanej do jelita pod względem zawartości kwasów żółciowych. W związku z tym nieco obniża się zdolność organizmu do trawienia lipidów pokarmowych. 

U niektórych pacjentów może to skutkować dyskomfortem trawiennym i zmianą rytmu wypróżnień, zwłaszcza po posiłkach bogato tłuszczowych. Jednak są również osoby, które takich objawów nie doświadczają.

U niektórych pacjentów (około 5–40% osób) pojawiają się między innymi:

• rozstrój żołądka;
• nudności;
• wymioty;
• gazy;
• wzdęcia;
• biegunka;
• zaparcia;
• uczucie pełności w jamie brzusznej;
• uporczywy ból w górnej prawej części brzucha.

Często okazuje się, że pacjenci mieli te objawy także przed wykonaniem zabiegu. W związku z tym badacze wyodrębnili te z nich, które pojawiły się najczęściej jako objawy nowe. Należą do nich parcie na stolec, częstsze wypróżnienia i biegunka.

Na szczęście badania wskazują, że u większości pacjentów objawy zmniejszają się w ciągu 6 miesięcy. Wygląda na to, że nasz organizm po prostu musi mieć czas, aby przystosować się do nowych warunków trawienia. Wyjątkiem wydaje się biegunka, która dokucza chorym znacznie dłużej.

Częstym problemem po cholecystektomii jest także żółciowe zapalenie żołądka i właśnie ono może czasem wywoływać powyższe problemy. Do tego nie należy pomijać stresu pooperacyjnego jako elementu wywołującego problemy trawienne.

Dieta po cholecystektomii

Najczęstszym zaleceniem dla chorych po cholecystektomii jest dieta niskotłuszczowa. Jednakże badania nie wykazały jej wpływu na zmniejszenie objawów.

Zalecane jest unikanie:

• alkoholu;
• napojów gazowanych;
• napojów zawierających kofeinę;
• czekolady;
• cytrusów;
• soków owocowych;
• kawy;
• produktów z octem;
• pełnotłustych serów;
• przetworzonego mięsa;
• cebuli;
• pomidorów;
• pikantnych potraw.

Jednym z proponowanych rozwiązań jest także zwiększenie liczby posiłków (np. 5–6 posiłków o stałych porach), ale zmniejszenie ich objętości. Jeśli objawy są ostre, to zaleca się czasem nawet jedzenie co dwie godziny. Warto także pamiętać, by ostatni posiłek zjeść nie później niż 3 godziny przed snem. Ważne, żeby pokarm był odpowiednio pogryziony i przeżuty, co ułatwi jego strawienie. Badacze sugerują także zwiększenie spożycia błonnika.

Jako że powyższe oficjalne zalecenia nie mają mocnego poparcia w dowodach naukowych, warto do żywienia pacjenta po zabiegu podchodzić indywidualnie. Tuż po zabiegu ograniczenie tłuszczu jest zalecane, ale po jakimś czasie może być on stopniowo wprowadzany – choć nadmierna ilość w jednym posiłku nie jest wskazana. Należy po prostu modyfikować zalecaną dietę, aby powoli przyzwyczajać układ pokarmowy do nowego modelu trawienia związanego z brakiem pęcherzyka.

O czym warto pamiętać dodatkowo w związku z dietą?

Ponieważ zmniejszona ilość tłuszczu w diecie oraz jego słabsze trawienie może upośledzić dowóz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, należy szczególnie dbać o jakość posiłków. Warto pamiętać, aby codzienna dieta zawierała produkty bogate w:

• β-karoten (marchew, cykoria, papryka, szpinak);
• witaminę D (ryby morskie: makrela, łosoś, śledź, szprotka);
• witaminę E (szpinak, sałata, szparagi, otręby pszenne);
• witaminę K (szpinak, zielona sałata, kapusta, oliwa z oliwek);
• witaminę C (warzywa i owoce).

Modyfikacja stylu życia jest zaleceniem właściwym praktycznie u każdej osoby. Także osobom z problemami po cholecystektomii przypomnijmy, żeby:

• zaprzestały palenia tytoniu i spożywania alkoholu;
• postarały się zmniejszyć masę ciała, jeśli cierpią na nadwagę bądź otyłość;
• nie nosiły zbyt uciskającej odzieży;
• utrzymywały regularną, ale łagodną aktywność fizyczną (spacery, rower, pływanie etc).

Czy po zabiegu cholecystektomii można używać mieszanek ziołowych Dr Las?

Nie ma przeciwwskazań do stosowania naszych preparatów po zabiegu usunięcia pęcherzyka żółciowego. Preparaty ziołowe mogą nawet przynieść ulgę w objawach pojawiających się po cholecystektomii.

HARMONIX – poprawia trawienie w całym układzie pokarmowym oraz wzmacnia prawidłową perystaltykę. Dodatkowym jego atutem jest zmniejszenie pozabiegowego stresu.

CEMMUNIX Herbal – działanie tej mieszanki ziołowej wspierające gojenie tkanek układu pokarmowego i wzmacnianie bariery jelitowej będzie zmniejszać negatywny wpływ nadmiaru kwasów tłuszczowych na jelito. Dodatkowo przyda się też regulacja mikrobiomu, co może zmniejszyć niekorzystny wpływ zmienionych warunków środowiskowych w jelitach będących następstwem zabiegu.

COLLANIX – zważywszy na zmiany w profilu trawienia w układzie pokarmowym, które mogą upośledzać wchłanianie, dostarczy on więcej składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

VENONIX – ma do wykonania inne zadania, związane z układem krążenia, ale nie ma przeciwwskazań, aby używać go po zabiegu cholecystektomii.

Podsumowanie

Cholecystektomia to zabieg, który zmienia środowisko układu pokarmowego i modyfikuje funkcję trawienną. Jeśli jednak będziemy prowadzić zdrowy tryb życia i zmienimy nieco przyzwyczajenia dietetyczne, powinniśmy uniknąć dyskomfortu w codziennym życiu. Możemy się również bezpiecznie wspomagać ziołowymi mieszankami.