Krwawnik w leczeniu schorzeń układu pokarmowego.

Krwawnik (Achillea millefolium L.) doceniali już  Hipokrates i średniowieczna mniszka Hildegarda. Niegdyś ze względu na swoje przeciwkrwotoczne właściwości służył do leczenia i opatrywania rannych żołnierzy. Dziś, oprócz stosowania zewnętrznego, używa się go także wewnętrznie. Krwawnik jest bowiem sprawdzonym środkiem o działaniu przeciwzapalnym oraz usprawniającym procesy trawienne. To cenne zioło ma również szereg innych prozdrowotnych właściwości, którym warto przyjrzeć się bliżej!

Ziele krwawnika – jego historia oraz garść przydatnych informacji

Krwawnik i jego lecznicze działanie znane są od bardzo dawna w wielu zakątkach świata. Jego zdrowotne właściwości cenił Hipokrates, nazywany „ojcem medycyny” i Dioskurides, grecki lekarz, farmakolog i botanik żyjący w czasach cesarza Nerona. W średniowieczu stosowanie ziela krwawnika w celach leczniczych zalecała święta Hildegarda, a w epoce renesansu botanicy Hieronim Bock i Pierandrea Matthioli.

Co warto wiedzieć o tej cenionej już od tysięcy lat roślinie?

Krwawnik (Achillea millefolium L.) to roślina należąca do rodziny astrowatych Asteraceae. Rośnie głównie w klimacie umiarkowanym: w Europie, Ameryce Południowej, Azji – w Himalajach, górach Kaukazu i na Syberii, a także w Australii i Nowej Zelandii. W Polsce występuje najczęściej na obrzeżach lasów, łąkach i terenach w pobliżu dróg. Krwawnik kwitnie od czerwca do września i właśnie w tym okresie pozyskuje się surowiec zielarski. Zbiory suszy się w naturalnych suszarniach i przechowuje w cieniu (miejsce przechowywania musi być przewiewne), w temperaturze niższej niż 35°C.

Niegdyś ziele krwawnika służyło do opatrywania ran żołnierzy. Co ciekawe, od jednego z greckich mitów pochodzi nazwa rodzaju Achillea – według legendy mityczny bohater Achilles oczyszczał i opatrywał krwawnikiem zranienia walczących pod Troją.

Co znajdziemy w zielu krwawnika?

Przede wszystkim olejek eteryczny (około 0,33%), który zawiera: linalol, cineol, chamazulen, α i β-pinen oraz borneol. W składzie krwawnika znajdują się także: flawonoidy (luteoliny, glikozydy, apigeniny itd.), gorycze, cholina, kwasy fenolowe, sole mineralne (zwłaszcza dość spora ilość soli manganu), kwas askorbowy, kwas cykoriowy, furanokumaryna i garbniki.

Ziele krwawnika jest częstym składnikiem popularnych mieszanek ziołowych, ułatwiających trawienie, minimalizujących problem wzdęć, odbijania i nudności oraz wspomagających leczenie: nieżytu układu pokarmowego, żylaków odbytów, lekkich krwawień ze strony płuc oraz infekcji układu moczowego.

Krwawnik – wskazania do stosowania. Co mówią badania?

Roślina zawiera szereg substancji aktywnych, które zapewniają mu wielokierunkowe działanie oraz skuteczność w łagodzeniu i leczeniu wielu dolegliwości. Ziele krwawnika można stosować zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Przyspiesza bowiem gojenie się ran, otarć i skaleczeń, a także wspomaga leczenie zmian trądzikowych oraz odmrożeń. Płukanki z kwiatów krwawnika sprawdzą się podczas stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej i gardła. Można stosować je także w postaci okładów na owrzodzenia i żylaki, nasiadówek pomocnych w leczeniu hemoroidów lub kompresów przy upławach i świądzie okolic intymnych.

Krwawnik wykazuje działanie przeciwkrwotoczne, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.

Ziele krwawnika tamuje lub zmniejsza krwawienia z uszkodzonych naczyń włosowatych w błonie śluzowej układu pokarmowego i płuc, a nawet z żylaków odbytu. Wykazuje także właściwości antyoksydacyjne oraz hamujące rozwój i namnażanie się bakterii. 

Goryczka znajdująca się w krwawniku pobudza wydzielanie soków żołądkowych, poprawia apetyt oraz usprawnia procesy trawienne i ułatwia wchłanianie składników odżywczych.

Krwawnik wykazuje właściwości przeciwskurczowe wobec mięśni gładkich, dzięki czemu usprawnia przepływ żółci do dwunastnicy, a także niweluje ból wywołany skurczem jelit. Jego kwiaty minimalizują przepuszczalność układu pokarmowego i blokują uwalnianie histaminy. Ziele krwawnika ma również działanie wiatropędne oraz moczopędne i rozkurczające drogi moczowe.

Ziele krwawnika reguluje cykl menstruacyjny i minimalizuje bolesne dolegliwości podczas miesiączki.

Potwierdziło to badanie przeprowadzone na grupie kobiet, które spożywały napar z krwawnika 3x w ciągu dnia przez dwa miesiące. Ponadto badania prowadzone nad wyciągami z ziela krwawnika wykazały, że zawarta w nim artemetyna obniża ciśnienie tętnicze i wykazuje właściwości rozkurczowe na naczynia wieńcowe oraz oskrzela. Wysnuto więc wniosek, że krwawnik może działać wspomagająco w przypadku nadciśnienia oraz astmy.

W medycynie ludowej krwawnik był lekiem na bezsenność i stawy lękowe. Co ciekawe, nie ma jednak zbyt wielu dowodów naukowych, które potwierdziłyby te konketne działania.

Uwaga: badania in vitro i in vivo wykazały, że kwiaty krwawnika ze względu na większe stężenie olejku eterycznego i flawonoidów mają silniejsze działanie niż ziele.

Jak stosować ziele krwawnika?

Krwawnik najczęściej stosuje się w postaci naparu. Wystarczy zalać jedną łyżkę ziela 250 ml wrzątku i parzyć przez 15-30 minut. Tak przygotowany napar spożywa się w 2 lub 3 porcjach w ciągu dnia. Uwaga:  jeśli przyrządzamy napar z kwiatów krwawnika, zalewamy tylko1/2 lub 1/3 łyżki ze względu na mocniejsze stężenie olejku.

Napar z krwawnika do stosowania zewnętrznego przygotowuje się z dwóch łyżek ziela na jedną szklankę wody. Do kąpieli stosuje się 2-3 garście ususzonego ziela na 2 litry wody.

Popularne są także nalewka i sok z krwawnika. Do przygotowania nalewki potrzebne będzie ziele i alkohol etylowy w stosunku 1:5. Po 14 dniach od zalania ziela krwawnika i przefiltrowaniu nalewki można spożywać ją 3-4 razy w ciągu dnia w dawce 5-10ml na pół szklanki wody. Z kolei sok przygotowuje się z 500g ziela i dla lepszej trwałości dodaje do niego spirytus 95% (w proporcji 1:4). Najlepiej przechowywać go w lodówce i spożywać po 2-4 łyżki dziennie na 1/4 szklanki wody. Sok z krwawnika można kupić również w sklepach zielarskich i aptekach.

Olejek krwawnikowy natomiast można stosować jako dodatek do maści i olejów. Sprawdzi się przede wszystkim jako metoda wspomagająca gojenie się ran, krwiaków, stłuczeń i stanów zapalnych.

Polecamy również skuteczną i sprawdzoną recepturę:

Mieszanka na trawienie i ból żołądka: iść bobrka, ziele krwawnika, ziele tysiącznika, liść mięty i owoc kopru (w takich samym ilościach). Dwie łyżki mieszanki gotujemy w szklance wody, po zagotowaniu odcedzamy i wypijamy.

Ziele krwawnika jest także składnikiem mieszanek polecanych przez ojca Klimuszkę, m.in. mieszanki 11 ziół, wspomagającej trawienie, regulującej ciśnienie tętnicze krwi oraz usprawniającej pracę nerek i wątroby, a także zapewniającej dobry sen i nastrój. W jej składzie znajdziemy: lawendę, melisę, miętę, kłącze tataraku, korzeń arcydzięgla, szyszkę chmielu, rozmaryn, wrzos, korzeń kozłka, marzankę wodną i ziele krwawnika. Taką mieszankę ziół znajdziecie w naszym preparacie HARMONIX.

Krwawnik i przeciwwskazania do jego stosowania

Ziele krwawnika nie może być stosowane w przypadku alergii i wrażliwości na zioło. Nie ma jednoznacznych przeciwwskazań do przyjmowania i używania krwawnika u dzieci poniżej 12. roku życia czy kobiet w ciąży i mam karmiących piersią. Brak również danych o ewentualnych interakcjach krwawnika z lekami. W przypadku gotowych produktów i mieszanek na bazie ziela krwawnika warto jednak czytać informacje na opakowaniach, zamieszczone przez producenta.

Bibliografia:

1. dr n. farm. Jadwiga Nartowska „Herba Militaris…”
2. Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy pod redakcją doc. dra hab. Aleksandra Ożarowskiego
3. Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie Aleksander Ożarowski Wacław Jaroniewski
4. dr Henryk Różański Medycyna Dawna i Współczesna
5. https://radioklinika.pl/krwawnik-w-medycynie-ludowej-i-wspolczesnie-wskazania-dzialanie/